ประเทศไทย กับ Silicon Valley

วันก่อนแลกเปลี่ยนข้อความกับคุณ @jakrapong เรื่องอนาคต start-up ในไทยเลยอยากเขียนเพิ่มซะหน่อย

จากการที่ได้ไป school trip ที่ Silicon Valley (SV) เมื่อต้นเดือน มค ที่ผ่านมาทำให้เห็นว่าปัจจัยหลักๆที่ทำให้ SV ประสบความสำเร็จเป็นแหล่งสร้างความมั่งคั่งของโลกได้มี 2 อย่างใหญ่ๆ อันนี้จะเน้นในด้าน tech start-up เป็นหลักนะครับ

1 มีระบบนิเวศน์ที่ครบวงจร (Eco-system)

เหตุผลที่ SV ประสบความสำเร็จได้เนื่องจากมีระบบนิเวศน์รองรับบริษัทเกิดใหม่เป็นอย่างดีดังนี้

• มีมหาวิทยาลัยระดับโลกคือ UC Berkeley & Stanford คอยผลิตบุคคลากรป้อนให้ start-up
• มีบริษัทธุรกิจเงินร่วมลงทุน หรือ Venture Capital (VC) ระดับโลก และ นักลงทุนรายย่อย (Angel Investor) อยู่มากมายที่พร้อมจะลงทุนในธุรกิจเกิดใหม่ที่ยังมีความเสี่ยงสูงอยู่ ซึ่งบริษัทเหล่านี้มักจะมีความเสี่ยงสูงเกินไปที่ธนาคารพาณิชย์จะให้กู้ได้
• มี Silicon Valley Bank ที่คอยปล่อยเงินกู้ให้กับบริษัทที่เริ่มความเสี่ยงต่ำลง
• และสุดท้าย อเมริกา มีบริษัทใหญ่ๆ และ NASDAQ & NYSE ซึ่งเป็นที่ให้นักลงทุนอย่าง VC และตัวผู้ประกอบการ (Entrepreneur) ได้ขายหุ้น (exit) หรืออย่างน้อยก็เพิ่มสภาพคล่องด้านการเงินให้กับตัวเอง

2 ทรัพยากรบุึคคล

• SV มีการเคลื่อนไหวของทรัพยากรบุคคลสูงมาก ไม่เป็นเรื่องแปลกเลยที่วันนี้คุณทำงานที่ Google และพรุ่งนี้ไปทำ ที่ Linkedin และอีกสองเดือนก็ลาออกไปตั้งธุรกิจของตัวเอง ตรงจุดนี้ทำให้เกิดการเคลื่อนไหวถ่ายเทขององค์ความรู้ทำให้มีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและเกิดนวัตกรรมใหม่ๆขึ้นตลอดเวลา
• เนื่องจาก start-upมักจะมีเงินทุนจำกัด ทัศนคติของคนที่ SV ที่ยอมรับเงินเดือนน้อยหรือทำงานให้ฟรีโดยแลกกับหุ้นของบริษัท (Equity) ทำให้บริษัทสามารถหาคนเก่งๆมาทำงานให้ได้โดยที่ไม่ต้องใช้เงินมากนัก

สองข้อหลักๆเหล่านี้ทำให้ SV มีข้อได้เปรียบและยากที่จะเลียนแบบ ประเทศไทยยังขาดระบบนิเวศน์ที่รองรับ โดยเฉพาะ VC ซึ่งทำให้บริษัทเกิดใหม่ไม่สามารถมีแหล่งเงินทุนที่เหมาะสมกับความเสี่ยงช่วงตั้งบริษัท อีกอย่างที่สำคัญคือคนไทยยังเน้นที่เงินเดือนมากๆไว้ก่อนไม่ค่อยให้ความสนใจกับ equity มากทำให้ต้นทุนในการตั้งบริษัทสูงเพราะต้องเอามาจ่ายเงินเดือนพนักงาน

ทั้งนี้ทางออกที่น่าจะช่วยได้โดยก่อตั้งศูนย์เพาะบ่มธุรกิจ ซึ่งผมเข้าใจว่าทาง SIPA ก็ทำอยู่แล้วแต่คนคงยังไม่ค่อยรู้จักมากนัก ส่วนด้าน VC ตอนนี้ผมก็ได้แต่ขอให้โครงการ VC ที่ทาง ตลท. กำลังพยายามทำอยู่ประสบความสำเร็จเพื่อจะใ้ห้ระบบนิเวศน์ในไทยครบวงจรซักทีครับ